چین چگونه توانست آمریکا را در لحظه اسپوتنیک قرار دهد و بهعبارت بهتر در غافلگیری تمام عیار فرو ببرد و به جای قاعدهپذیری و توسعهگرا بودن به یک بازیگر قاعدهگذار و توسعهطلب تبدیل شود؟
به گزارش سرویس اقتصادی صبح قزوین به نقل از آگاهی نو ؛در این مطلب در پاسخ به این سوال که چین چگونه توانست آمریکا را در لحظه اسپوتنیک قرار دهد و بهعبارت بهتر در غافلگیری تمام عیار فرو ببرد و به جای قاعدهپذیری و توسعهگرا بودن به یک بازیگر قاعدهگذار و توسعهطلب تبدیل شود؟ مینویسد: پاسخ به این سوال مهم، نیازمند توجه به دو سطح است؛ اول راهبرد کلان چین در سیاست خارجی خود و دوم تقویت بنیانهای قدرت ملی در داخل.
در حوزه اول باید به این نکته توجه کرد که بازیگران در عرصه سیاست خارجی متناسب با وضعیت خود در نظام بینالملل از سه استراتژی متفاوت بهره میبرند؛ دسته اول بازیگرانی که از وضع موجود احساس رضایت میکنند و به همین دلیل استراتژی حفظ وضع موجود را مورد پیگیری قرار میدهند. این استراتژی به طور معمول از سوی قدرتهای بزرگ و حافظان عصر موجود دنبال میشود(اعضای کنسرت اروپایی در قرن هجدهم و نوزدهم). گروه دوم؛ شامل بازیگرانی میشود که از وضع موجود رضایت خاطر ندارند و این نارضایتی نیز با از سرریز شدن قدرت داخلی در عرصه خارجی ناشی میشود که مختص قدرتهای بزرگ است(آلمان پس از جمهوری وایمار) یا از روی بوالهوسی و نادیده گرفتن محدودیتهای قدرت ملی در عرصههای منطقهای و بینالمللی(عراق صدام در اوایل دهه ۱۹۹۰) اما در این میان باید استراتژی سومی را هم درنظر گرفت که مختص بازیگرانی است که شناخت دقیقی از محدودیتها و توانمندیهای خود دارند، (واقعگرایی در مقابل ناواقعگرایی) از وضع موجود ناراضیاند ولی همان محدودیتها و عقلانیت استراتژیک ترمز پیگیری اهداف جاهطلبانه میشود. به همین دلیل این دسته از بازیگران استراتژی "کسب منزلت" را مورد پیگیری قرار میدهند یعنی از یک طرف خویشتنداری در عرصه سیاستخارجی و از طرف دیگر برنامهریزی برای تقویت بنیانهای قدرت ملی در داخل، تا در لحظه موعود و در بزنگاه نظم موجود را تغییر دهند و تا حد ممکن نظم متناسب با اهداف و منافع خود را طراحی و تعریف کنند.
چین پس از دنگ را باید در رده بازیگران دسته سوم قرار داد. با این همه پیگیری صرف این استراتژی نمیتوانست چین را به سر منزل مقصود برساند؛ این کشور نیازمند یک برنامه مدون عینی و دقیق بود تا قدرت ملیاش را فزونی بخشد و از سرریز شدن چنین قدرتی، تغییر مناسبات بینالمللی به امری ممکن تبدیل شود.
در این راه چین از سنتها و فرهنگ استراتژیک خود به غایت سود برد.
انتهای پیام/1404
دیدگاه ها